Chào bạn, tôi là chuyên gia chiến lược từ Balanza đây.
Hãy bỏ qua những màn chào hỏi xã giao.
Nếu bạn đang đọc bài viết này, tôi đoán bạn đang cầm trên tay một bản kế hoạch kinh doanh.
Hoặc có thể là một cái Profile công ty, và bạn đang khựng lại ở mục “Tầm nhìn”.
Có phải bạn định viết: “Trở thành công ty hàng đầu cung cấp dịch vụ X uy tín nhất Việt Nam”?
Nếu đúng, thì hãy dừng lại ngay. Đừng viết nữa.
Vì câu đó vô nghĩa hệt như việc bạn nói “Tôi muốn làm người tốt”.
Ai chẳng muốn làm người tốt? Ai chẳng muốn hàng đầu?
Với kinh nghiệm tư vấn chiến lược cả thập kỷ nay, tôi thấy 90% SME Việt Nam coi “Tầm nhìn thương hiệu” là món trang sức.
Treo lên cho đẹp, cho có với thiên hạ, còn bên trong thì rỗng tuếch.
Kết quả là nhân viên không biết công ty đi về đâu.
Khách hàng thì thấy bạn nhạt nhẽo như nước ốc.
Hôm nay, chúng ta sẽ mổ xẻ câu chuyện Tầm nhìn thương hiệu là gì dưới góc độ “kiếm cơm”, chứ không phải lý thuyết suông.
Tầm nhìn thương hiệu là gì? (Định nghĩa thực chiến)
Đừng Google nữa, đây là định nghĩa chuẩn xác nhất để bạn hiểu bản chất vấn đề.
Tầm nhìn thương hiệu (Brand Vision) là bức tranh rõ nét về tương lai mà doanh nghiệp khao khát đạt được trong 5, 10 hoặc 20 năm tới.
Nó là câu trả lời cho câu hỏi: “Nếu mọi thứ diễn ra suôn sẻ nhất, chúng ta sẽ trở thành ai?”.
Nếu Sứ mệnh (Mission) là công việc bạn làm mỗi ngày.
Thì Tầm nhìn (Vision) là cái Đích đến (Destination).
Hãy tưởng tượng bạn là thuyền trưởng một con tàu:
- Sứ mệnh: Chèo thuyền, căng buồm, bắt cá để nuôi thủy thủ đoàn (Nuôi sống doanh nghiệp hiện tại).
- Tầm nhìn: Tìm ra hòn đảo kho báu hoặc vùng đất hứa ở phía chân trời (Mục tiêu dài hạn).
Nếu không có Tầm nhìn, con tàu của bạn chỉ lênh đênh trên biển.
Nay dạt hướng Đông, mai trôi hướng Tây.
Gặp bão là chìm, hoặc cứ đi vòng quanh cho đến khi hết nhiên liệu (vốn).
Tại sao 90% doanh nghiệp “chết yểu” vì tầm nhìn sai?
Tại sao tôi nói các chủ doanh nghiệp hay “đốt tiền” vô ích?
Vì họ xây nhà từ nóc.
Họ đổ tiền chạy Ads, thuê KOLs trong khi không biết con tàu của mình đang lái đi đâu.
Dưới đây là 3 kiểu Tầm nhìn “chết người” tôi thường gặp:
1. Bệnh “Sáo rỗng” (The Fluff Trap)
“Trở thành nhà cung cấp giải pháp tối ưu hàng đầu…”.
Từ “hàng đầu”, “tối ưu”, “uy tín” bị lạm dụng đến mức rẻ tiền.
Khách hàng đọc vào thấy trơn tuột, không đọng lại gì.
Tầm nhìn này không tạo ra cảm xúc, cũng chẳng tạo ra động lực cho nhân viên.
2. Bệnh “Hoang tưởng” (The Delusion)
Doanh nghiệp mới thành lập, vốn 500 triệu, nhân sự 3 người.
Nhưng vẽ tầm nhìn: “Trở thành tập đoàn đa quốc gia thống lĩnh thị trường Đông Nam Á vào năm sau”.
Tham vọng là tốt, nhưng thiếu thực tế là ngáo đá.
Tầm nhìn phải thách thức nhưng phải khả thi (Attainable).
Nếu nó quá xa vời, nhân viên sẽ nhìn bạn và cười thầm.
3. Bệnh “Tầm nhìn nhiệm kỳ”
Năm nay buôn đất thì tầm nhìn là Bất động sản.
Năm sau đất đóng băng, chuyển sang bán thực phẩm chức năng thì đổi tầm nhìn sang Y tế.
Đây không phải là tầm nhìn, đây là “kiếm ăn qua ngày”.
Thương hiệu không thể hình thành nếu bạn cứ thay đổi định hướng xoành xoạch như vậy.
Góc nhìn Balanza: Tầm nhìn là điểm cân bằng giữa Mơ mộng và Thực tế
Tại Balanza, chúng tôi áp dụng phương pháp luận The Equilibrium Method™ (Cân bằng động).
Tầm nhìn không phải là vẽ ra cho sướng miệng.
Nó phải là sự cân bằng hoàn hảo giữa Khát vọng vươn cao (The Dream) và Năng lực cốt lõi (The Core).
Tầm nhìn của Balanza:
“Trở thành đối tác tư vấn chiến lược tin cậy nhất cho thế hệ doanh nghiệp đổi mới tại Việt Nam, định hình tiêu chuẩn ‘Thương hiệu Cân bằng’ tại Đông Nam Á vào năm 2030.” 1
Chúng tôi không mơ mộng viển vông.
Chúng tôi đặt ra mốc thời gian cụ thể (2030) và phạm vi địa lý rõ ràng (Đông Nam Á).
Đó là cách một tầm nhìn thực chiến vận hành.
Mổ xẻ Tầm nhìn của các “Đế chế”: Học từ người khổng lồ
Các “tay to” tại Việt Nam viết Tầm nhìn không phải để chơi.
Từng chữ đều là chiến lược ngàn tỷ.
Vinamilk: Biểu tượng niềm tin
“Trở thành biểu tượng niềm tin hàng đầu Việt Nam về sản phẩm dinh dưỡng và sức khỏe phục vụ cuộc sống con người.” 2
Phân tích: Họ dùng từ “Biểu tượng niềm tin”.
Trong ngành thực phẩm, niềm tin là thứ đắt giá nhất.
Chính vì tầm nhìn này, Vinamilk đầu tư cực mạnh vào trang trại bò sữa đạt chuẩn quốc tế để chứng minh chất lượng.
Vingroup: Sự chuyển dịch chiến lược
Vingroup định hướng phát triển thành Tập đoàn Công nghệ – Công nghiệp – Thương mại Dịch vụ hàng đầu. 3
Phân tích: Bạn thấy sự chuyển dịch không? Trước đây họ là Bất động sản.
Giờ họ đặt “Công nghệ – Công nghiệp” lên đầu.
Tầm nhìn thay đổi kéo theo cấu trúc kinh doanh thay đổi: VinFast ra đời, mảng bán lẻ bị cắt bỏ.
Viettel: Tiên phong kiến tạo xã hội số
Ngắn gọn, đanh thép. 4
Viettel không còn muốn chỉ là người bán thẻ cào điện thoại.
Họ muốn là người xây dựng hạ tầng cho Chính phủ số, Kinh tế số.
Tầm nhìn phải thức thời. Nếu giữ tầm nhìn cũ “Phổ cập viễn thông”, họ sẽ chết chìm trong cuộc đua giảm cước.
Quy trình 4 bước xây dựng Tầm nhìn “ra tiền” cho SME
Một tầm nhìn tốt không chỉ để ngắm.
Nó phải là kim chỉ nam cho mọi quyết định đầu tư.
Hãy áp dụng quy trình sau:
Bước 1: Nhìn lại ADN của mình (Core Values)
Bạn giỏi nhất cái gì? Bạn đam mê cái gì?
Đừng nhìn sang nhà hàng xóm.
Nếu bạn bán sữa, tầm nhìn phải liên quan đến dinh dưỡng.
Đừng nhảy sang làm xe hơi trừ khi bạn đổi cả cấu trúc tập đoàn như Vingroup.
Bước 2: Xác định khung thời gian (Time frame)
Đừng nói chuyện ngàn năm.
Hãy đặt mốc 5 năm hoặc 10 năm.
“Trong 10 năm nữa, khi nhắc đến tên thương hiệu, khách hàng sẽ nghĩ đến điều gì?”.
Bước 3: Cụ thể hóa bằng hình ảnh (Visualize)
Thay vì nói “phát triển mạnh”.
Hãy nói “Có mặt trong mọi căn bếp của gia đình Việt”.
Hình ảnh càng rõ, mục tiêu càng dễ đạt.
Bước 4: Kiểm tra bằng câu hỏi “So What?”
Tầm nhìn: Trở thành số 1. -> Hỏi: So what? (Thì sao?).
Trả lời: Để mang lại cuộc sống tốt hơn cho nhân viên. -> Hỏi: So what?
Trả lời: Để kiến tạo một cộng đồng thịnh vượng.
Đây mới là chiều sâu cần tìm.
Phân biệt Tầm nhìn (Vision) và Sứ mệnh (Mission)
Các Boss rất hay nhầm lẫn hai khái niệm này.
Hãy nhớ quy tắc bất di bất dịch:
| Tiêu chí | Tầm nhìn (Vision) | Sứ mệnh (Mission) |
| Câu hỏi | Chúng ta muốn đi tới đâu? (Where) | Chúng ta làm gì để tới đó? (What & How) |
| Thì | Tương lai (Future Tense) | Hiện tại (Present Tense) |
| Tính chất | Mơ mộng, Định hướng (Dream) | Thực tế, Hành động (Action) |
| Ví dụ vui | Trở thành Hoa hậu Hoàn vũ | Tập gym, ăn kiêng, học tiếng Anh mỗi ngày |
Marketing giỏi là biết cách kể câu chuyện về Sứ mệnh để bán hàng.
Nhưng Branding giỏi là biết dùng Tầm nhìn để lôi kéo nhân tài và nhà đầu tư.
Lời kết: Đừng để Tầm nhìn chết trên giấy
Thưa các chủ doanh nghiệp.
Viết ra một Tầm nhìn hay ho thì dễ, thuê ChatGPT viết 30 giây là xong.
Nhưng sống chết với nó mới khó.
Một Tầm nhìn thương hiệu đúng nghĩa phải là thứ khiến bạn mất ngủ.
Là thứ khiến nhân viên tự hào khi khoác lên mình chiếc áo đồng phục.
Nếu hôm nay bạn vẫn chưa có Tầm nhìn, hoặc nó đang nằm phủ bụi trong ngăn kéo.
Hãy lôi nó ra.
Hỏi lại chính mình: “10 năm nữa, công ty này còn tồn tại không? Và nếu còn, nó sẽ là ai?”.
Nếu không trả lời được, đừng vội đốt tiền chạy quảng cáo.
Hãy đi uống cafe một mình và suy ngẫm đi.
Đó là lời khuyên chân thành nhất tôi dành cho bạn.
Xem thêm:
Thiết kế thương hiệu: Đừng chỉ vẽ Logo đẹp nếu muốn bán được hàng